...και ο γάμος στην Άρτα!

 

…Και το πρωί που ξυπνήσαμε στην όμορφη Άρτα  είδα τον Κυρ Γιώργο (πατέρας του γαμπρού) να πίνει τον καφέ του και να κάνει το τσιγαράκι του στο μπαλκόνι…

Κάθισα εκεί δίπλα του και ξεκίνησα να του λέω τα έθιμα του γάμου που συνηθίζουμε να κάνουμε στην Κω. Αυτό ήταν το μικρό ερέθισμα  που του έδωσα ώστε  να ξεδιπλώσει  όλες τις μνήμες από τα τόσα χρόνια που τον αποτελούν και να μου αποκαλύψει τις δικές τους παραδόσεις γύρο από τον γάμο όπως ακριβώς τις έχει ζήσει!

Οι διαδικασίες του γάμου ξεκίνησαν από την Τετάρτη ενώ ο γάμος ήταν Σάββατο. Την Τετάρτη λοιπόν οι οικογένεια της νύφης πήγαινε τα προικιά στο νυφοστόλι (το σπίτι του ζευγαριού).

Ο Κυρ Γιώργος μου αποκάλυψε πως στη δική του εποχή η νύφη με το σοι της έπρεπε να περάσει τα προικιά από την πλατεία του χωριού για να τα θαυμάσουν οι συγχωριανοί.

τα προικιά στην πλατεία του χωριού κάποια χρόνια πριν.

Την ημέρα του γάμου συνήθιζαν να ξυρίζουν τον γαμπρό με τη συνοδεία του παραδοσιακού μουσικού οργάνου, του κλαρίνου. Έπειτα τον συνόδευαν στην εκκλησία και αναχωρούσαν για το σπίτι της νύφης όπου θα συνόδευαν και εκείνη μέχρι τα σκαλιά της εκκλησίας. 

τα παπούτσια αλλα και η κουλούρα του γάμου που φέρνουν οι καλεσμένοι.

Κάποιες μέρες πριν τον γάμο κάποιος από την οικογένεια του γαμπρού (συνήθως τα αδέρφια του) είχε ¨κλέψει¨ τα παπούτσια της νύφης έτσι ώστε τη μέρα του γάμου να της τα πάει, να της τα φορέσει, κι αν δεν της κάνουν να χαλαλίσει κανένα χαρτονόμισμα ώστε να ταιριάξει στο πόδι της! Έπειτα η νύφη δωρίζει στα σ’ αυτά τα άτομα από το σοι του γαμπρού λευκές πετσέτες για να σκουπίσουν τα δάκρυά του από τη συγκίνηση.

Και αναχωρούν όλοι για τον τελετή! 

...και μαζί με τον γαμπρό περιμένουμε τη νύφη!

Μετά την ιερή τελετή το ζευγάρι κατευθύνεται προς το πατρικό σπίτι του γαμπρού όπου η νύφη θα πετάξει τα μήλα και θα σπάσει το πιάτο! Τι είναι αυτά;

τα παπούτσια, τα μήλα και το πιάτο.

Λοιπόν…Πριν φύγει από το σπίτι για να πάει στην εκκλησία, η κυρία Κατερίνα (μαμά του γαμπρού) πήρε 3 μήλα και σφήνωσε μέσα από 3 κέρματα, αυτά τα μήλα η νύφη έπρεπε, μετά το μυστήριο, να γυρίσει πλάτη στο πλήθος των καλεσμένων και να τα πετάξει ώστε να τα πιάσουν οι τυχεροί! Όπως συμπλήρωσε ο κυρ Γιώργος ο συμβολισμός του μήλου προέρχεται από τον Αδάμ και την Εύα ενώ τα κέρματα την ευφορία που θα έχει το σπίτι αυτού που θα τα πιάσει.

Μπαίνοντας στο σπίτι των πεθερικών η νύφη σπάει ένα πιάτο στην είσοδο του σπιτιού ενώ κάτω από το χαλάκι της εισόδου βρισκόταν ένα  σιδερένιο μαχαίρι για να είναι σιδερένια η ζωή των νεόνυμφων. 

Η νύφη πετάει τα μήλα στο σπίτι των πεθερικών.

 Έπειτα η μητέρα του γαμπρού δίνει μια κουταλιά μέλι στο ζευγάρι για να ξεκινήσει μια γλυκιά ζωή. 

Το ζευγάρι τρωει μελι για μια γλυκιά ζωή.

Από εκεί και ύστερα αναχωρήσαμε όλοι για το κέντρο διασκέδασης όπου απολαύσαμε τους παραδοσιακούς χορούς του τόπου. Εκεί πρέπει ο κάθε ένας συγγενής και από την οικογένεια του γαμπρού και από της νύφης να ανοίξει έναν χορό… Ήταν τόοοσοι πολλοί, οπότε καταλαβαίνεται τι ώρα φύγαμε από εκεί!  

Είναι ακόμα τόσα πολλά τα έθιμα και οι παραδόσεις που δεν μπορούν να περιοριστούν σε ένα άρθρο, παρ’ όλα αυτά είναι λίγα τα έθιμα που τηρούνται μέχρι σήμερα και αυτό είναι το μεγάλο παράπονο που διέγνωσα κατά την αφήγηση του κυρ Γιώργου.

Μια υπέροχη οικογένεια με υποδέχθηκε με μεγάλη χαρά σε  μια από τη σημαντικότερες οικογενειακές στιγμές, στο γάμο των παιδιών τους. Τους ευχαριστώ πολύ! 

Να σας ζήσουν!

Continue Reading...

Ολημερίς το χτίζανε το βράδυ γκρεμιζόταν…

"Αν δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει,
και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη,
παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα,
που έρχεται αργά τ' αποταχύ και πάρωρα το γιόμα."

Φανταστείτε πόσο όμορφη ήταν η γυναίκα του πρωτομάστορα για να υπάρξει ένα τόσο όμορφο αποτέλεσμα! Ο λόγος για το Γιεφύρι της Άρτας που σύμφωνα με το ομώνυμο θρυλικό δημοτικό τραγούδι  αναφέρεται στην "εξ ανθρωποθυσίας" θεμελίωσή του. 

Διάβασα γι’ αυτό και ύστερα το επισκέφθηκα. Περπάτησα πάνω του και ένιωσα την ιστορία του να διαπερνά το σώμα μου ξεκινώντας από τα πόδια και φτάνοντας στο κεφάλι θυμίζοντάς μου πως αυτό το γεφύρι έχει χτιστεί και ξαναχτιστεί, κατακτηθεί και ξανα αποκτηθεί.

Η γέφυρα αυτή, κατά τον Χρονογράφο της Ηπείρου, είναι κτίσμα των προ Χριστού Ρωμαϊκών χρόνων. Σύμφωνα όμως με μερικές παραδόσεις, κτίσθηκε όταν η Άρτα έγινε πρωτεύουσα πόλη στο Δεσποτάτο της Ηπείρου. Ως χρονολογία οικοδόμησης φέρονται κατ' άλλους το 1602 και κατ' άλλους το 1606. Ο Μητροπολίτης Άρτας Σεραφείμ Ξενόπουλος ο Βυζάντιος έχει σημειώσει ότι αυτή κτίσθηκε κατά μία παράδοση από κάποιον Αρταίο ορθόδοξο παντοπώλη. Κατά το δημοτικό τραγούδι που ανήκει στα άσματα του ακριτικού κύκλου, 1300 κτίστες, 60 μαθητές, 45 μάστοροι (μηχανικοί) υπό τον Αρχιμάστορα, προσπαθούσαν να κτίσουν τη γέφυρα της οποίας τα θεμέλια κάθε πρωί ήταν κατεστραμμένα. Τελικώς -σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση- ένα πτηνό με ανθρώπινη φωνή γνωστοποίησε πως για να στεριώσει η γέφυρα απαιτείται η ανθρωποθυσία της συζύγου του Πρωτομάστορα. Το οποίο και έγινε με κατάρες που καταλήγουν σε ευχές.

Όσο για τη περιήγησή μου στην πόλη, η χαλάρωση και η ομορφιά του τοπίου μπορώ να πω ότι με κέρδισαν. 

Περπατώντας στο κέντρο της πόλης σε μια μικρή πλατεία συνάντησα μια εκκλησία που μου κίνησε το ενδιαφέρον αρκετά!

 Με τη βοήθεια της τεχνολογίας επισκέφθηκα αμέσως την φίλη μου την Google και της ζήτησα να μου πει λίγα λόγια για την Παναγιά την Παρηγορήτισσα. Αυτό που έβλεπα ήταν φοβερό ένα εντυπωσιακό Βυζαντινό κτίσμα κυβόσχημο του 13ου αιώνα, μοναδικό αρχιτεκτονικό έργο με σπουδαία μωσαϊκά και μεταγενέστερες τοιχογραφίες.  Όσο για την ονομασία της η Google με ενημέρωσε πως:

Ο ναός και το όνομα της Παρηγορήτισσας τυλίγεται από έναν εξαιρετικά όμορφο λαϊκό θρύλο: Ο πρωτομάστορας που έκτιζε το ναό ήταν φημισμένος και γι' αυτό περιζήτητος τεχνίτης. Κατά το κτίσιμο του ναού, λοιπόν, χρειάστηκε να λείψει μακριά για πολύ καιρό, καθώς τον είχαν καλέσει για να βγάλει τα σχέδια κάποιας άλλης εκκλησίας, και άφησε στο πόδι του τον βοηθό του. Εκείνος πανέξυπνος, άλλαξε τα σχέδια και η εκκλησία έγινε πολύ ασύγκριτα ωραιότερη από ότι είχε αρχικά σχεδιαστεί. Όταν ο πρωτομάστορας γύρισε είδε το αποτέλεσμα, έσκασε από την ζήλια του. Για να τιμωρήσει τον βοηθό του για την πρωτοβουλία που πήρε, τον κάλεσε στην στέγη για να του δείξει κάποιο λάθος του και τον έσπρωξε από εκεί. Καθώς έπεφτε ο κάλφας όμως πιάστηκε από τον πρωτομάστορα και τον παρέσυρε και εκείνον στην πτώση. Ο λαός πιστεύει ότι τα κουφάρια και των δύο απολιθώθηκαν και σώζονται στο πίσω μέρος της εκκλησίας δύο κοκκινωπές πέτρες. Η Παναγία 

φανερώθηκε στην μάνα του κάλφα για να την παρηγορήσει για τον άδικο χαμό του γιου της. Έτσι πήρε και ο ναός το όνομά του.

Μια κοντινή περιοχή που επισκέφθηκα ήταν το Μενίδι το οποίο ανήκει στο Δήμο Αμφιλοχίας, βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του Αμβρακικού κόλπου (Βορειοδυτική Ελλάδα). Συνδυάζει άριστα το βουνό και τη θάλασσα και θα σας συνιστούσα μια βόλτα στον πεζόδρομο μέχρι το μικρό λιμανάκι και στην επιστροφή μια ζεστή σοκολάτα μπροστά στο καθρέφτισμα του ηλιοβασιλέματος (όπως έκανα κι εγώ!)

Για τους τολμηρούς πληροφορήθηκα πως πάνω από το Μενίδι υπάρχει εξέδρα απογείωσης parapente. Η πτήση πάνω από τον οικισμό προσφέρει μαγευτικές στιγμές.

Υπάρχουν ακόμα πολλά να δεις σε αυτή την πόλη αλλά και στα περίχωρα εγώ όμως προτίμησα να παραβρεθώ σε έναν τοπικό γάμο δυο νέων παιδιών και να καταγράψω τα έθιμα του τόπου! Μην χάσετε το επόμενο άρθρο! 

https://www.youtube.com/watch?v=zv8vXtG9L14&feature=youtu.be

πηγες: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CF%81%CF%84%CE%B1

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%86%CF%8D%CF%81%CE%B9_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%86%CF%81%CF%84%CE%B1%CF%82

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B1

http://www.menidi.gr/p/blog-page_11.html

ΕΛΕΝΗ ΝΤΙΝΩΡΗ

(photo by me)

Continue Reading...